alergia

Atopowe testy płatkowe są dodatkowym badaniem diagnostycznym wprowadzonym w celu określania czynników prowokujących lub zaostrzających atopowe zapalenie skóry. Mianem tym określa się testy naskórkowe wykonywane z alergenami, które typowo wywołują reakcje IgE-zależne, z oceną następowego stanu wytryskowego. Imitują one warunki w jakich alergeny mogą dostawać się w głąb skóry przez uszkodzoną barierę warstwy rogowej np. pod wpływem drapania. Zmiany skórne wywołane w ten sposób mają postać wyprysku.

Do wykonania testów używa się alergenów:

• powietrzno pochodnych (np. roztoczy kurzu domowego, substancji naskórkowych zwierząt, pyłków drzew i traw, alergenów grzybów drożdżopochodnych i pleśniowych) oraz
  
• pokarmowych (np. mleka krowiego, jaj)

Do chwili obecnej brak jest jednolitych kryteriów dotyczących zarówno doboru pacjentów jak i techniki wykonania testów. Najczęściej atopowe testy płatkowe wykonywane są przez 48 godzinną aplikację roztworu alergenu pod okluzją na niezmienioną skórę pleców. W tym celu na skórę nakłada się kwadraty z bibuły o wymiarach 1x1cm nasączone roztworami badanych alergenów oraz test kontrolny z podłożem. Następnie na bibułę zostaje nałożona folia o wymiarach 1,5x1,5cm w celu wywołania okluzji, a całość zostaje umocowana przy pomocy przylepca hypoalergicznego. Wykorzystany do badań materiał jest jednorazowego użytku. Odczyt prób jest dokonywany po 48 (zdjęcie prób), 72 i 96 godzinach od momentu założenia. W celu interpretacji testów stosowana jest następująca skala:

Do badań używa się alergenów o stężeniu wynoszącym od 5000 do 10000 PNU/g (protein nitrogen units) zawieszonych w podłożu z wazeliny białej lub stężeniu 200 IR w przypadku odczynników firmy STALLERGENES.
Dodatnie wyniki naskórkowej aplikacji badanego alergenu najczęściej zgodne są z:

• podwyższonym stężeniem swoistego IgE
  
• dodatnim testem skaryfikacyjnym
  
• dodatnim wywiadem wskazującym na negatywny wpływ badanego alergenu na przebieg AZS
  
• podwyższonym stężeniem całkowitego IgE
  
• długim czasem trwania choroby
  
• współistnieniem rhinoconjunctivitis w przypadku pyłków traw
  

oraz niekiedy ze:

• stanem bariery naskórkowej
  
• lokalizacją zmian skórnych
  
• wysokim stężeniem badanego alergenu w środowisku chorego.

Do badań nie powinny być kwalifikowane osoby przyjmujące ogólnie i/lub miejscowo leki, których rodzaj i czas podania oraz okres choroby miałby wpływ na wynik przeprowadzanych testów tzn. w trakcie:

• zaostrzenia AZS
  
• przyjmowania leków (m.in. leki przeciwhistaminowe krócej niż 1 tydzień przed wykonaniem testów, kortykosteroidy ogólnie - 3 tygodnie, kortykosteroidy miejscowo -1 tydzień, fototerapia lub ekspozycja na promieniowanie UV - 3 tygodnie)

Wszystkie zagrożenia wynikające z wykonywanych badań są powszechnie znane przy tego rodzaju testach. Na skutek wykonywania testów mogą wystąpić objawy przemijającego zaostrzenia przebiegu AZS. Istnieje także możliwość sprowokowania astmy i/lub rhinitis allergica.

Dotychczasowe wyniki stosowania atopowych testów płatkowych w diagnostyce atopowego zapalenie skóry wykazują, że znacznie poszerzają one możliwości diagnostyczne. Ze względu na to, iż nie są jeszcze powszechnie stosowane, brak jest jednoznacznej oceny ich przydatności w rozpoznawaniu i ustaleniu czynników zaostrzających przebieg AZS. Testy te nie mogą być jedynym badaniem diagnostycznym wykonywanym u tych chorych i stanowić powinny uzupełnienie pozostałych metod. APT są ujemne u chorych z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i astmą oskrzelową.